Onhandig kind of DCD?

door Claudia Hooft

Nog niet goed een bal kunnen gooien of vangen en moeite hebben met het aan- en uitkleden. Herken jij jouw kind hierin? Dan heb jij vast wel eens de onhandigheid de schuld gegeven. Maar heb jij ook wel eens gedacht aan ‘development coördination disorder’, oftewel ‘extreme onhandigheid’? Wist je namelijk dat 5 tot 10% van de schoolgaande kinderen deze stoornis heeft?  Wij vertellen je wat development coördination disorder (afgekort: DCD)  nou precies inhoudt en waar je het aan kan herkennen.

DCD: wat houdt het in?

Developmental Coördination Disorder wordt in het Nederlands vertaald als ‘stoornis in de ontwikkeling van de coördinatie van bewegingen’. Deze stoornis is nog relatief onbekend en wordt vaak pas op de basisschool ontdekt. Kinderen met DCD hebben een lage spierspanning en moeite met de fijne en grove motoriek. Jongens lijken meer last te hebben van deze stoornis dan meisjes. Bij ongeveer de helft van de kinderen verbeteren de problemen met bewegen in de puberteit of volwassenheid, maar niet alle kinderen met DCD groeien vanzelf door de problemen heen. De motoriek van kinderen met DCD is duidelijk zwakker dan die van leeftijdgenootjes en is ook duidelijk zwakker dan je op grond van leeftijd en intelligentie mag verwachten.

Hoe te herkennen

Handelingen die voor veel kinderen vanzelfsprekend zijn, vergen voor kinderen met DCD veel inspanningen. Het duurt voor kinderen met DCD al langer voordat mijlpalen als zitten, kruipen en lopen worden bereikt. Evenwicht houden, zich concentreren en het verwerken van leerstof is voor iemand met DCD niet zo gemakkelijk als voor de meesten. Ook hebben deze kinderen vaak weinig tijdsbesef en zijn ze op emotioneel gebied nog erg onvolwassen. De vele symptomen zijn afhankelijk van de leeftijd en de ontwikkeling van het kind. Onder andere de volgende symptomen kunnen kenmerkend zijn voor DCD:

  • Het kind is wat houterig.
  • Veters strikken, knoopjes vastmaken en bijvoorbeeld knippen met een schaar kost veel moeite.
  • Stilzitten vindt hij erg lastig, hij is graag in beweging en wriemelt vaak met de handen.
  • Gymles is vaak niet zijn ding.
  • Het kind heeft vaak moeite met schrijven, wat zich uit in een slecht handschrift.
  • Fietsen is moeilijk om aan te leren, soms lukt het zelfs helemaal niet.
  • Het kind heeft vaak last van spraakproblemen, hij praat onduidelijk en heeft moeite met het uitspreken van woorden. Stotteren kan daarom ook een kenmerk zijn van DCD.
  • Ordenen is iets waar een kind met DCD ook last van kan hebben.
  • Soms lukt het om op school gewenst gedrag te vertonen, maar dat uit zich dan thuis vaak in driftbuien, omdat school te veel van ze vraagt.

Oorzaken en onderzoek

DCD heeft nog geen duidelijke oorzaak. De onhandigheid wordt meestal verklaard door een nog niet goed ontwikkeld zenuwstelsel, wat wordt veroorzaakt door een ontwikkelingsprobleem in de hersenen. De oorzaak kan ook liggen in de minder goede verbinding tussen de zenuwcellen, bovendien hoeft een afwijking niet altijd zichtbaar te zijn op een MRI-scan. Ook lijkt er een verband te zijn met kinderen die PDD-NOS of ADHD hebben, zij hebben namelijk vaker last van DCD, ongeveer 33% van deze kinderen heeft deze stoornis. Een fysiotherapeut kan bepalen of een kind DCD heeft. Door een orthopedagoog of kinderpsycholoog kan er een aanvullend onderzoek gedaan naar het algemene ontwikkelingsniveau van het kind gedaan worden..

Wat kan jij doen?

Kinderen met DCD kunnen een laag zelfbeeld hebben, omdat zij merken dat zij vergeleken met klasgenootjes op motorisch gebied ver achterlopen. Het belangrijkste advies, naast de vele adviezen die er zijn, is het geloven in de capaciteiten van het kind. Als jij in je kind gelooft, gelooft het kind ook sneller in zichzelf! Een aantal andere tips:

  • Geef het kind genoeg tijd om de taken te begrijpen, voor zichzelf te herhalen en vervolgens uit te voeren.
  • Probeer de verschillende stappen van een bepaalde taak uit te leggen en geef het belang van de volgorde aan.
  • Probeer de situatie waarin het kind zich bevindt, zo overzichtelijk mogelijk te houden. Vermijdt overbodige informatie en/of materialen.
  • Organiseer taken samen met het kind, creëer samen structuur.
  • Probeer het kind zelf naar oplossingen te laten zoeken, stel gerichte vragen en stuur hem naar een geschikte oplossing.
  • Geef feedback aan het kind op het moment zelf, leg uit waarom iets goed of fout gaat.
  • Het aanleren van nieuwe dingen gaat in stapjes, neem hier de tijd voor en blijf positief.

Er zijn verschillende materialen die voor kinderen met DCD wat hulp kunnen bieden. Denk bijvoorbeeld aan antislipmaterialen, verzwaarde linialen, aangepaste scharen of dikke stiften en driehoekspotloden en – stiften. Ook zijn er wat kleine aanpassingen voor dagelijkse activiteiten die al heel wat hulp kunnen bieden. Een oplossing voor moeilijk aan of uit te trekken kleding kan bijvoorbeeld een ring of elastiekje aan de ritssluiting zijn. Ook kan een verdikking of elastiekje om schrijfmateriaal of bestek ervoor zorgen dat het kind meer grip heeft.

Heb jij ervaring met DCD en weet jij nog meer tips? Wij zouden het via de comments hieronder graag willen weten.

 

 

Geplaatst in: Lifestyle
Deel dit artikel

Vertel 't ons 3 reacties

  1. Er bestaan speciale veters (xtenex) die het triatlon atleten gemakkelijk maakt om snel zonder veteren schoenen aan en uit te trekken. Mijn zoon kan wel veteren, maar niet strak genoeg waardoor ze continu los gaan. Daardoor liep hij eigenlijk voortdurend met losse veters rond. Nu heeft hij deze triatlon veters en hoeft ie nooit weer te veteren terwijl zijn schoenen precies strak genoeg aanzitten.

  2. Op een laptop werken op school.
    Anti slip onder de liniaal, liniaal met handgreep.
    Een passer waar je de poten van vast kan zetten.
    Bij erge last van verminderde spierspanning ontstaat vaak pijn, aangepaste stoel op school.
    Talen en aardrijkskunde komen er moeilijk in, vrijstelling aanvragen.
    Mes en vork aanpassen.
    Enz.

  3. Stephanie- 09-08-2018 om 21:52

    Mijn zoontje leert met Sprint werken. Voor hem een super programma, het leest zijn handboeken voor alsook wat hij zelf typt. Ook heeft hij voor heel veel dingen stappenplannen, wat voor hem de dingen net iets vlotter laat verlopen en geen dingen vergeet.

Reageer

Jouw e-mail wordt niet zichtbaar gemaakt op de website,
velden met een * zijn verplicht.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.