Normen en waarden bij kinderen

door Tessa

Normen en waarden, we hebben ze allemaal van huis uit meegekregen en willen ze waarschijnlijk ook goed overbrengen op onze eigen kinderen. Iemand ergens voor bedanken, ouderen aanspreken met u en naar iemand luisteren en laten uitpraten zijn nog maar een paar voorbeelden hiervan. Het aanleren van normen en waarden is een belangrijk deel van de opvoeding, want grote kans dat je jouw kind(eren) opvoedt naar jouw eigen normen en waarden. In deze blog vertellen we je meer over het verschil tussen normen en waarden en hoe je deze overbrengt op jouw kind(eren).

Wat is het verschil tussen normen en waarden?

Als we het over normen hebben, denken we meestal ook aan waarden. En dit doen we ook andersom. Ze staan met elkaar in verbinding, dit komt omdat normen ontstaan uit waarden. Bijvoorbeeld wanneer je eerlijkheid belangrijk vindt, zal je niet liegen tegen mensen.

Waarden zijn idealen en motieven die voor een grote groep mensen belangrijk zijn. Deze zorgen voor een goede omgang met elkaar. Uit deze waarden komen normen (regels) voort, deze zijn meer individueel en gericht op wat jij persoonlijk belangrijk vindt.

Normen en waarden bij kinderen

Normen en waarden aanleren bij jouw kind(eren) begint eigenlijk al vanaf het moment dat jouw kind geboren wordt. Ze leren namelijk vaak wat ze zien en nemen dat sneller op dan wanneer er iets gezegd wordt. Wanneer jouw kind ziet dat jij voorzichtig met spullen omgaat en alles netjes opruimt, zal jouw kindje dit ook sneller doen en bijvoorbeeld niet zomaar speelgoed van zich afgooien. Jouw kindje ziet je als een groot voorbeeld en neemt jouw gedrag over.

Wanneer jouw kind iets ouder is, kun je het aanleren van normen en waarden uitbreiden. Bijvoorbeeld door jouw kind te corrigeren wanneer er geen gewenst gedrag wordt vertoond. Eerst zal je dit waarschijnlijk doen met gebaren, maar wanneer jouw kind iets ouder is, kun je ook echt uitleggen waarom iets niet mag en vooral vertellen hoe je het wel graag ziet.

Tips voor het aanleren van normen en waarden bij jouw kind

  • Leg jouw kind vooral uit waarom een bepaalde waarde of norm belangrijk is om uit te voeren. Wanneer je als ouder het voorbeeld geeft dat het netjes is om mensen die je kent gedag te zeggen, zal jouw kind dit gedrag sneller overnemen.
  • Veel normen en waarden hebben een positief gevolg. Dit komt vooral omdat veel normen te maken hebben met waarden die veel mensen hebben. Bijvoorbeeld eerlijkheid, rechtvaardigheid en vertrouwen. Als jouw kind het positieve gevolg van een waarde of norm ziet, zal dit gedrag sneller herhaald of overgenomen worden. Jouw kind denkt dan namelijk eerder terug aan het positieve gevolg.
  • Bespreek het gedrag wat je laat zien. Kinderen nemen gedrag dat ze zien namelijk sneller over dan wanneer er iets gezegd wordt. Als je bijvoorbeeld iemand bij de kassa voor laat gaan omdat diegene maar twee producten heeft, kan je jouw kind vertellen dat dit netjes is om te doen en waarom dit zo is. Met deze tip kun je al vanaf jongs af aan al beginnen.
  • Verplaats je in anderen. Kinderen moeten ook leren om te gaan met normen en waarden van anderen. Grote kans namelijk dat de school, het kinderdagverblijf of de familie en vrienden van jouw kind andere normen en waarden kennen. Bespreek thuis dat het goed is om andere normen en waarden te hebben. Zo leert jouw kind ook op een andere manier naar dingen te kijken.

Voorbeelden van de eerste normen en waarden die je aan je kind kunt leren

  • Doe elkaar geen pijn.
  • Pak geen spullen van elkaar af.
  • Gebruik geen lelijke woorden.
  • Sluit geen kinderen buiten.
  • Maak geen dingen kapot.

Uitleg is van groot belang bij het aanleren van normen en waarden. Welke normen en waarden vind jij belangrijk om als eerste te leren aan jouw kind?

Geplaatst in: Ouders
Deel dit artikel

Reageer

Jouw e-mail wordt niet zichtbaar gemaakt op de website,
velden met een * zijn verplicht.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.